Kontzeptu musikalak Ahotsen sailkapena

Emakumezkoak:

• Sopranoak: agudoenak dira.
• Mezzo-sopranoak: erdian daudenak dira.
• Kontraltoak: gabreenak dira.

Gizonezkoak: 

• Tenoreak: agudoenak dira.
• Baritonoak: erdikoak dira.
• Baxua: gabeagoenak dira.

KONTZEPTU MUSIKALAK

• Melodia: Musikaren elementu nagusiena da. Soinu eta altuera ezberdinen segida bat da. honi erritmoa gehitzean ideia musikala sortuko da.
• Erritmoa: Denboraren zatiketa edo antolaketa da.
• honen barruan kontzeptu asko daude: tenpoa, pultsoa, azentua... Hauekin konpasak sortzen dira.
• Harmonia: Soinu bat baino gehiago aldi berean konbinatzen direnean sortzen da. Arau ezberdinak daude kulturaren arabera.

            - Monodia: Unisonora.
            -Polifonia: Nota ezberdinak aldi berean.

Perkusiozko musika-tresnak

Perkusio afinatuko musika-tresnak garaiera zehatzeko soinuak dituzte.
Ugariak eta era askotakoak dira.Antzin Aroaz geroztik ezagutzen dira;orduan arteko komunikaziorako erabiltzen ziren.Musika folklorikoan,musika modernoan eta musika sinfonikoan,XX.mendekoan,Ikastetxeetan erabiltzen direnak,berriz,Carl Off musikagaileak sortiu.
ZUREZKOA
METALEZKOA
LARRUZKOA

SOINUAREN GRABAZIO- ETA ZABALKUNE- BIDEAK.

 Soinuaren grabazio- eta zabalkunde-bideak

1881ean, Thomas Alva Edisonek fonografo sortu zuen, zilindro batenb soinua erreproduzitzen zuen. Grabazio eta erreproduzio sistemek, XX. mendean bilakaerarik handiena. Emile Berliner disko laua diseinatzen lehena edo mikroildo-disko. 1965. kasete merkaturatu zen. Walkamanarekin, erreproduzitzetzailea txiki eta eramangarria izateko aukera ere badugu. Laurogeita hamarreko hamarkadan, compact disk delakoa merkeratu laser izpien bidez irakurketa optikoa egin. Internetek ematen dituen aukerak, berriz, mugagabeak dira. MIDI sistemari esker, notei, soinuari, erritmoari eta abiadurari buruzko informazio kodifikatua, DVDak irudia eta soinua gordetzen ditu.
Gaur egun harrigarria da asmatzaileak berak ere ez igartzea fonografoak izandako bilakaera eta berarekin ekarri dituen negozio kopuru itzelak.

KONTZEPTU MUSIKALAK

Pultsoa: denbora neurtzeko unitatea. 

Soinua: fenomeno fisiko bat da, uhinen bitartez gure belarrira heltzen da eta gure belarriek soinu horiek prozesatzen dute. Soinuak ezberdinak dira frekuentzien arabera, uhinen abiaduraren arabera. Horren arabera soinu altuagoa izango da uhinak azkarrago badoaz, eta alderantziz.

Altuera: honen bitartez soinu grabe eta agudoak bereiz ditzakegu.

Denbora: noten iraupena.

Intentsitatea: honen bitartez bereiz dezakegu soinua fuerteago edo suabeago den. 

Tinbrea: soinu bakoitzaren berezitasuna, instrumentu bakoitza bereizten lagunduko digu.

AHOTSA DA LEHEN MUSIKA-TRESNA

Airea da giza ahotsaren iturria. Garrantzitsua da arnasa  kontrolatzen jakitea eta arnas ariketak ezaguera osoz egitea, abestean edo haizezko musuka-tresna bat jotzean airea neurtu beharko dugulako bat-batean atera ez dadin.

Arnasketa motak: 

• Goi arnasketa: birikien goi alde bakarrik betetzen dugu.
• Abdominal edo diafragmatikoa airea birikien aurreko behe aldean kokatzen da.
• Saihets-abdominal edo saihets diafragmatikoa: hauxe da egonda, airea biriketako barrunbea beheko perimetro guztian zabaltzen delako.

SOINUAREN PARAMETROAK

GARAIERA EDO TONUA: soinu altuak eta baxuak bereizten ditu.

IRAUPENA: soinu edo isiltasun batek irauten duen denbora. Iraupena luzea, laburra, motela edo arina izan daiteke.

INTENTSITATEA ETA BOLUMENA: soinu ozenak eta leunak sortzen dira.

TINBREA: soinua sortzen duen ahotsa edota musika-tresna bereizten ditu

BATUKADA

Batukadak perkusiozko musika-tresnak ditu eta hauek ostinato erritmikoak egiten  dituzte dantzari laguntzeko.
REKO-REKO edo GUIROA: musika-tresna hau egiteko gai desberdinak erabil daitezke: poteak, kalabazak,kanaberak. Hainbat eratakoa izan daiteke, baina gainalde artkaduna izaten du beti, makila batez igurtziz soinua ateratzen duena.
AGOGOA: metalezko txikilin bikoitza, metalezko tutu batez lorutiko gairaiera ezberdineko bi zint5zriz osatua. Makilatxo batez kolpekatzen da kanpotik.
KABASA: hasiera batean koko-oskol bat izaten zen, zeinak gainean barrutik hustutako kalabaza bat izaten da, hazilrhorren sare batez bildua. Musika-tresna esku-ahurrean kolpekatzean edo mugitzean sortzen da soinua.
KUIKUA: igurtzen den danborra eta muturreko batean larru tentakua duen metalezko ontzi zilindri9ko batez dago egina. Eltzagorrean bezala,larruan makil edo tgutu bat sartzean ateratzen du soinua.
TXOKALOA: metalezko edo banbuzko tutu bat da, bi muturretatik itxia eta harritxoez edo metalezko beste gauzaki batzuez betea.
KONGAK: Afrikako oin-danborraren antzera, behealdea irekita duen bi kaxa zilindriko dira. Baten soinua baxua da, bestearena altuagoa. Hatzez jotzean ateratzen dute soinua.

Sinkopa: soinu labur bat, luze bat eta labur bat dituen zelula erritmiko bat da. Azentuazio aldaketa bat gertatzen da, zati ahulean hasten den nota, frakzio edo zati gogor batera luzatzen delako.

MUSIKAKO PROIEKTUA

Musikako kurtso honetan eta aurrekoan, Markel Elortza irakasleak eman digu klase eta gure ustez, izan ditugun irakasle guztietatik  hoberena izan da, baita entretenigarriena eta alaiena ere. 

Kurtso honetan teoria eman dugu, irratsaio bat eta orain  blog bat egiten hari gara. Azterketarik ez dugu egin baina gaizki konportatzen baginen azterketa egingo genuen, baina oso onak izan garenez ez ditugu egin.

Blog honetan; Gabrielak, Iratik, Raquelek, Nataliak, Leirek eta Uxuek idatzi dute.

Espero dugu zuen gustukoa izatea.

Rondoa: hainbat ahapaldiren eta errepikaren arteko txandakatzean oinarritzen den musika moldea: A B A C A

Ritardando: abesti edo obra batean amaieran erritmoa moteldu egiten denean. 

Poema sinfonikoa: musika deskribatzailea da.

Ostinatoa: hainbatetan errepikatzen den melodikoa edo erritmikoa den musika  pasartea.
Ligatura: altura bereko bi mota batzen dituenean euren balioa gehitzen da. Altuera ezberdineko notak batzen dituenean expresibitatea aldatzen da.

Orkesta motak

1. Sinfonikoa: areto edo auditorio itxietan jotzen dute. Ehun instrumentu baino gehiagok osatu dezakete.
2. Jazz orkesta: instrumentuak- abeslaria, pianoa, teklatua, trompeta, saxhofoia, bateria, kontrabaxua, klarinetea, tromboia. New Orleancen sortu zen. Erritmo sinkopatua erabiltzen da. XIIX. eta XIX. mendeetan Afrikatik ekarritako esklabuak sortu zuen plantazioetan: Espiritual songs.
3. Reggae: hirurogeiko hamarkadaren mendean, Hamaikan. Eska musikaren deribazioa izan zen.
4. Rock: 50 hamarkadaren erdian sortu zen. Elvis Presley Rockaren erregea hasieran figurarik garrantzitzuena. Ere The Beatles.

Soinu banda: film bateko soinuaren atala da, dela musika, dela elkarrizketa. Ala ere, bereiziki filma girotzeko baliatzen den musika zatiari deritzogu, aurrez nahiz filmerako espreziki konposaturikoa.(BSO)

Hiru soinu mota: 

1. Soinu efektua: sinesgarritasuna emateko entzuten diren zaratak.
2. Atzeko musika: musika irreala da eta ikuslearengan eragiteko da.
3. Elkarrizketa: bi pertsonen harteko hizketa.

TENPOA

Metronomoa: tenpoa neurtzeko aparatua.

    

Adierazpena: Largo- Abiadura: oso motel

Adieazpena: Adagio- Abiadura: motel

Adierazpena: Andante- Abiadura: moderatua

Adierazpena: Allegro- Abiadura: arina

Adierazpena: Presto- Abiadura: oso arina 

Adierazpena: Vivace- Abiadura: bizia(azkarrena)

Instrumentuen familiak

Zenbat instrumentu familiak daude?
1- Harikoak: soinu hari batek edo gehiagok sortzen dute bibratzen ari denean.
 · Soka-igurtziak:
arko batetik sokak igurtzen ditugunean, soinua ateratzen duten instrumentuak dira. Bibolina, biola, biolontzeloa eta kontrabazuak dira.
· Poltza eta puazkoak: atzamarrekin edo plektro baten bidez jotzen diren instrumentuak dira. Gitarra eta arpa.
·Haria kolpatzen dutenak: konplexua den sistema mekaniko, mazo batzuen bidez kordak jotzen duenean soinua ateratzen instrumentuak dira. Pianoa.

2- Haizezkoak: instrumentu hauek agiten duten soinua haizeak hodian sortzen duen bibrazioengantik sortzen da.
-Egurrezkoak: duela urte asko egurrarekin egiten ziren instrumentuak dira. Gaur egun batzuk metalez ere egiten dituzte. Gainera egurrezko kaña beharrezkoa dute soinua ateratzeko. Flauta, clarinetea, fogota, oboea. Hiru motakoak izan  ahal dira: 1- bisel erako aho muturra. 2- mihi bakarrekoa. 3- mihi bakoitzekoa.
Metalezkoak: metalez osorik eginak daude ( ahoko pieza barne). Egurrezkoak baino soinu fuerteago daukate. Trompeta, trompa, trombon de varas.
3- Pertsiuskoak: soinua tresnaren gorputz solidoa kolpatzean sortzen da, kolpearekin tresnak bibratuz. -  MENBRAFONOAK: mintz bat dardaraziz soinua sortzen duten musika tresnak. Tinbala, Bongok.  - IDIOFONOAK: mintzik ez daukatenak. Gong.
4- Elektrofonoak: soinua elektrizitatearen bitartez sortzen da. Theremina eta guitarra elektrikoa.